(BNP) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Quyết định số 2530/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch hành động quốc gia khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Ảnh minh họa.
Theo Kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn quốc gia về kiểm soát, quản lý chất lượng môi trường không khí; xây dựng các hướng dẫn kỹ thuật liên quan đến kiểm kê khí thải, quan trắc không khí và quản lý nguồn phát sinh khí thải. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng cơ chế phối hợp quản lý chất lượng môi trường không khí liên vùng, liên tỉnh và ban hành tiêu chí Nhãn sinh thái Việt Nam đối với các phương tiện, dịch vụ giao thông thân thiện với môi trường.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý chất lượng không khí. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu quản lý nguồn phát thải; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ Bản sao số (Digital Twin) để phân tích, dự báo và cảnh báo ô nhiễm không khí. Các nghiên cứu về nguồn gốc bụi PM2.5 và các giải pháp tái chế phụ phẩm nông nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn, phát thải thấp cũng sẽ được triển khai.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu xây dựng và vận hành Hệ thống cảnh báo, dự báo, kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí quốc gia; đầu tư hiện đại hóa mạng lưới quan trắc môi trường; tăng cường lắp đặt cảm biến đo nhanh chất lượng không khí và triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp khi xảy ra tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Đáng chú ý, khi chỉ số chất lượng không khí VN_AQI đạt từ 300 trở lên trong ba ngày liên tiếp, các chiến dịch truyền thông khẩn cấp sẽ được triển khai để cảnh báo cộng đồng.
Đối với các nguồn phát thải lớn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ xây dựng nền tảng kiểm kê phát thải quốc gia, tăng cường giám sát hệ thống quan trắc khí thải tự động tại các ngành có nguy cơ ô nhiễm cao như nhiệt điện, xi măng, luyện thép và lò đốt chất thải. Song song với đó là các giải pháp xanh như tiếp tục chương trình trồng cây xanh, phát triển công viên và không gian xanh đô thị, kiểm soát hoạt động đốt phụ phẩm nông nghiệp, chất thải sinh hoạt và các hoạt động đốt mở tại làng nghề.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái để phát hiện sớm các điểm đốt rơm rạ, đốt chất thải và các nguồn phát tán bụi; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường không khí. Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực, công khai thông tin chất lượng không khí và triển khai các chương trình truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và sức khỏe./.
